Erzincanlı Hüseyin Oylum’un 1971 yılında 45’lik plağa okuduğu “Eşrefoğlu Al Haberin”, Anadolu’nun yüzyıllar boyunca yaşattığı tasavvuf ve âşıklık geleneğinin güçlü örneklerinden biridir. Bir türküden öte, insanı sevgide, inançta ve gönül birliğinde buluşmaya çağıran köklü bir nefes niteliğindedir.
Eserin sözleri, 15 ve 16. yüzyıllarda yaşadığı kabul edilen Bektaşî şairi Hasan Dede’ye atfedilir. Nefesin hitap ettiği Eşrefoğlu ise 15. yüzyılın önemli mutasavvıf ve şairlerinden Eşrefoğlu Rûmî’dir. Rivayete göre Hasan Dede, Eşrefoğlu Rûmî’nin bir sohbet meclisindeki sözlerine bu şiirle karşılık vermiş; böylece iki gönül insanı arasında yüzyılları aşan manevî bir sesleniş doğmuştur.
“Bahçe biziz, gül bizdedir” sözüyle insan gönlü bir bahçeye, sevgi ve hakikat ise o bahçede açan güle benzetilir. “Yetmiş iki dil bizdedir” dizesi, insanlar arasındaki dil, inanç ve köken farklılıklarının ötesinde bütün insanlığı kucaklayan bir anlayışı dile getirir. Arı ve bal, dört ırmak, bahçe ve gül gibi semboller aracılığıyla gerçek temizliğin yalnızca dış görünüşte veya biçimsel ibadetlerde değil; gönülde, güzel ahlakta ve insan sevgisinde bulunduğu anlatılır.
Nefes, başkalarını yargılamaktan kaçınmayı, kusuru önce insanın kendisinde aramasını ve bütün varlığa aynı gözle bakmasını öğütler. Bu yönüyle “Eşrefoğlu Al Haberi”, Alevî-Bektaşî irfanının hoşgörü, birlik ve insan sevgisi üzerine kurulu düşünce dünyasını sade fakat son derece etkili bir dille günümüze taşır.
Hüseyin Oylum’un 1971 tarihli bu kıymetli plak kaydı da eski bir Anadolu nefesini dönemin müzik anlayışıyla buluşturarak kültürel belleğimizde özel bir yer edinmiştir. Plağın ince çizgilerinden yükselen bu ses; geçmişten bugüne ulaşan bir öğüt, insanı insana yaklaştıran bir gönül çağrısıdır.
Erzincan Nostalji arşivinden, Hüseyin Oylum’un yorumuyla “Eşrefoğlu Al Haberi”…
Keyifli dinlemeler.
Arşiv & Yayına Hazırlayan
Abdullah Bozdemir
(Erzincan Nostalji)
